Wakacje składkowe 2026 – najważniejsze zasady
Wakacje składkowe obowiązują od 1 listopada 2024 r. Raz w roku kalendarzowym możesz wybrać jeden miesiąc, za który nie opłacasz składek na własne ubezpieczenia społeczne. Zwolnienie obejmuje:
- obowiązkowe składki emerytalną, rentową i wypadkową,
- dobrowolną składkę chorobową – jeśli jesteś nią objęty w miesiącu złożenia wniosku i miesiąc wcześniej,
- Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy – jeśli je opłacasz.
Nie obejmuje składki zdrowotnej ani składek, które opłacasz za pracowników i zleceniobiorców. Składki, z których jesteś zwolniony, finansuje budżet państwa – dlatego według ZUS wliczają się do przyszłej emerytury, zachowujesz prawo do świadczeń (np. zasiłku chorobowego, jeśli płacisz dobrowolną chorobową), a działalność prowadzisz normalnie, bez zawieszania.
Kto może skorzystać – warunki w 2026 roku
- Działalność wpisana do CEIDG (lub komornik sądowy). Wspólnik spółki cywilnej składa wniosek ze swojego konta płatnika, nie z konta spółki.
- Maksymalnie 10 ubezpieczonych, wliczając Ciebie – liczy się miesiąc poprzedzający miesiąc złożenia wniosku (pracownicy, zleceniobiorcy poza uczniami i studentami do 26 lat, osoby współpracujące).
- Podleganie ubezpieczeniom społecznym z działalności choć jeden dzień w miesiącu przed złożeniem wniosku. To wyklucza osoby na uldze na start oraz osoby, które z działalności płacą tylko zdrowotną (np. równoległy etat).
- Przychód do równowartości 2 mln euro w co najmniej jednym z dwóch lat poprzedzających rok złożenia wniosku (albo brak przychodu w tych latach). Dla wniosku w 2026 r. liczą się lata 2024 i 2025.
- Brak pracy dla byłego pracodawcy – w poprzednim roku i w bieżącym (do dnia wniosku) nie możesz świadczyć na rzecz byłego pracodawcy usług, które wykonywałeś na etacie w roku rozpoczęcia działalności lub rok wcześniej.
- Wolny limit de minimis – zwolnienie jest pomocą de minimis, a łączna pomoc w ciągu 3 lat nie może przekroczyć 300 tys. euro.
Większość jednoosobowych działalności programistów spełnia te warunki – najczęściej przeszkodą jest ulga na start (pierwsze 6 miesięcy) albo kontrakt u byłego pracodawcy.
Ile zaoszczędzisz w 2026 roku?
| Rodzaj ZUS | Podstawa | Emerytalna + rentowa + wypadkowa | Chorobowa | FP + FS | Razem |
|---|---|---|---|---|---|
| Pełny ZUS | 5 652,00 zł | 1 649,82 zł | 138,47 zł | 138,47 zł | 1 926,76 zł (1 788,29 zł bez chorobowej) |
| Preferencyjny ZUS | 1 441,80 zł | 420,86 zł | 35,32 zł | – | 456,18 zł (420,86 zł bez chorobowej) |
| Mały ZUS Plus (przykład: dochód 6 000 zł/mies.) | 3 000,00 zł | 875,70 zł | 73,50 zł | – | 949,20 zł |
Stawki: emerytalna 19,52%, rentowa 8%, wypadkowa 1,67%, chorobowa 2,45%, FP + FS 2,45%. Na Małym ZUS Plus podstawa to 50% przeciętnego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku (od 1 441,80 do 5 652,00 zł), a FP/FS płacisz dopiero przy podstawie co najmniej równej minimalnemu wynagrodzeniu (4 806 zł). Składkę zdrowotną płacisz w zwykłej wysokości – np. na ryczałcie 498,35 zł, 830,58 zł lub 1 495,04 zł miesięcznie, a na liniowym i skali minimum 432,54 zł. Policz ją w kalkulatorze składek ZUS 2026.
Jak złożyć wniosek RWS krok po kroku
- Wybierz miesiąc zwolnienia. Możesz wybrać dowolny miesiąc w roku – kwota zwolnienia jest taka sama w każdym miesiącu.
- Złóż wniosek RWS w eZUS w miesiącu poprzedzającym miesiąc zwolnienia (np. do 30 czerwca 2026 r. za lipiec 2026 r.). Wniosek złożony wcześniej lub w miesiącu zwolnienia nie zostanie rozpatrzony. Wniosek może złożyć też pełnomocnik.
- Wypełnij oświadczenia – m.in. o otrzymanej pomocy de minimis (jedna łączna kwota) i przychodzie. Od 26 czerwca 2026 r. wniosek zawiera też pole „Wersja PKD” (2007 lub 2025).
- Sprawdź odpowiedź na eZUS. Przy pełnym zwolnieniu dostaniesz informację, przy częściowym lub odmowie – decyzję. Od decyzji możesz odwołać się do sądu za pośrednictwem ZUS w ciągu miesiąca od doręczenia.
- Złóż dokumenty rozliczeniowe w terminie – ZUS RCA z kodem „wakacyjnym” (05 14 przy pełnym ZUS, 05 74 przy preferencyjnym, 05 94 przy Małym ZUS Plus), RCA ze składką zdrowotną i DRA. Jeśli rozlicza Cię księgowa, uprzedź ją o zwolnieniu.
Jeśli ZUS nie przyzna zwolnienia, musisz opłacić składki za ten miesiąc na zwykłych zasadach – także wtedy, gdy składasz odwołanie.
Najczęstsze błędy
- Wniosek w złym miesiącu – tylko miesiąc poprzedzający zwolnienie się liczy.
- Zakładanie, że wakacje obejmują zdrowotną – składkę zdrowotną płacisz zawsze.
- Wniosek na uldze na start – nie podlegasz wtedy ubezpieczeniom społecznym, więc nie spełniasz warunku.
- Brak chorobowej w miesiącu wniosku lub miesiąc wcześniej – wtedy zwolnienie nie obejmie składki chorobowej.
- Wyższa zadeklarowana podstawa – zwolnienie obejmuje składki od najniższej obowiązującej Cię podstawy; nadwyżkę opłacasz sam.
Źródło: ZUS – Zwolnienie z opłacenia składek ZUS – wakacje składkowe (aktualizacja 26 czerwca 2026 r.). Treść ma charakter informacyjny, nie stanowi porady prawnej.