Umowa o pracę vs B2B - to pytanie zadaje sobie niemal każdy programista w Polsce. Odpowiedź brzmi: "to zależy". Ale zamiast na tym kończyć, w tym artykule pokażę od czego dokładnie to zależy i policzę konkretne kwoty dla najpopularniejszych progów zarobkowych w IT w 2026 roku.
Ten artykuł nie powiela treści z naszego poradnika kiedy przejść na B2B ani z porównania form opodatkowania. Tutaj skupiam się na jednym: ile pieniędzy zostaje Ci w kieszeni przy identycznym koszcie pracodawcy, i co jeszcze musisz wziąć pod uwagę poza kwotą na koncie.
Jak działa rozliczenie na UoP w 2026
Na umowie o pracę pracodawca ponosi koszty, które pracownik często nie widzi. Zanim złotówka trafi na Twoje konto, przechodzi przez kilka warstw potrąceń.
Składki po stronie pracodawcy
Pracodawca płaci ok. 20-22% brutto pracownika ponad wynagrodzenie brutto:
- Emerytalna: 9,76% brutto
- Rentowa: 6,50% brutto
- Wypadkowa: 1,67% brutto (zależy od branży)
- Fundusz Pracy: 2,45% brutto
- FGŚP: 0,10% brutto
- PPK (jeśli uczestniczysz): 1,5% brutto
To oznacza, że jeśli na umowie widzisz 20 000 PLN brutto, całkowity koszt pracodawcy to ok. 24 000-24 400 PLN. To kluczowa liczba do porównania z B2B - bo na fakturze B2B firma widzi dokładnie tyle, ile płaci.
Składki po stronie pracownika
Z Twojego brutto potrącane są:
- Emerytalna: 9,76%
- Rentowa: 1,50%
- Chorobowa: 2,45%
- Zdrowotna: 9% (od podstawy po odjęciu składek społecznych)
- Podatek PIT: 12% do 120 000 PLN dochodu, 32% powyżej (minus kwota wolna 30 000 PLN)
Kwota wolna 30 000 PLN oznacza, że od pierwszych 30 000 PLN dochodu rocznie nie płacisz podatku PIT. To daje ok. 300 PLN miesięcznej ulgi w porównaniu z B2B na liniowym/ryczałcie, gdzie kwoty wolnej nie ma.
Jak działa rozliczenie na B2B w 2026
Na B2B wystawiasz fakturę - i od tej kwoty sam opłacasz ZUS, podatek i składkę zdrowotną. Masz do wyboru kilka form opodatkowania, ale dla programistów najpopularniejsze to ryczałt 12% i podatek liniowy 19%.
Składki ZUS na B2B (duży ZUS, 2026)
Po wyczerpaniu ulg (szczegółowy opis składek ZUS 2026):
- Składki społeczne: ~1 200 PLN/mies. (emerytalna, rentowa, wypadkowa, FP, chorobowa)
- Składka zdrowotna (ryczałt): ~700 PLN/mies. (9% od 100% przeciętnego wynagrodzenia przy przychodach 60-300k)
- Składka zdrowotna (liniowy): 4,9% dochodu, minimum ~450 PLN/mies.
Łącznie duży ZUS + zdrowotna na ryczałcie: ok. 1 900 PLN miesięcznie. Na liniowym przy dochodzie 20k: ok. 2 180 PLN miesięcznie.
Uwaga: W pierwszych 30 miesiącach działalności składki mogą być znacznie niższe dzięki Uldze na start (6 mies.) i Małemu ZUS (24 mies.). W tym porównaniu zakładam pełny ZUS, bo większość doświadczonych programistów ma już za sobą okres ulg.
Porównanie netto: UoP vs B2B przy różnych kwotach
Pora na konkrety. Poniższe wyliczenia zakładają:
- B2B na ryczałcie 12% (najpopularniejsza forma dla programistów)
- Duży ZUS (po wyczerpaniu ulg)
- UoP z podstawowymi kosztami uzyskania przychodu (250 PLN/mies.)
- Brak PPK na UoP (dla uproszczenia)
- Kwota brutto/faktura = taki sam koszt pracodawcy
Koszt pracodawcy: 18 300 PLN (brutto UoP ~15 000 PLN)
| Pozycja | UoP | B2B (ryczałt) |
|---|---|---|
| Kwota od firmy | 18 300 PLN | 18 300 PLN netto+VAT |
| Brutto pracownika / faktura netto | 15 000 PLN | 18 300 PLN |
| Składki społeczne (pracownik/JDG) | -2 056 PLN | -1 200 PLN |
| Składka zdrowotna | -1 165 PLN | -700 PLN |
| Podatek PIT | -1 114 PLN | -2 196 PLN |
| Na rękę (miesięcznie) | ~10 665 PLN | ~14 204 PLN |
| Różnica miesięczna | B2B daje +3 539 PLN (+33%) | |
Koszt pracodawcy: 24 400 PLN (brutto UoP ~20 000 PLN)
| Pozycja | UoP | B2B (ryczałt) |
|---|---|---|
| Brutto / faktura netto | 20 000 PLN | 24 400 PLN |
| Składki społeczne | -2 742 PLN | -1 200 PLN |
| Składka zdrowotna | -1 553 PLN | -700 PLN |
| Podatek PIT | -1 714 PLN | -2 928 PLN |
| Na rękę (miesięcznie) | ~13 991 PLN | ~19 572 PLN |
| Różnica miesięczna | B2B daje +5 581 PLN (+40%) | |
Koszt pracodawcy: 30 500 PLN (brutto UoP ~25 000 PLN)
| Pozycja | UoP | B2B (ryczałt) |
|---|---|---|
| Brutto / faktura netto | 25 000 PLN | 30 500 PLN |
| Składki społeczne | -3 427 PLN | -1 200 PLN |
| Składka zdrowotna | -1 942 PLN | -700 PLN |
| Podatek PIT | -2 714 PLN | -3 660 PLN |
| Na rękę (miesięcznie) | ~16 917 PLN | ~24 940 PLN |
| Różnica miesięczna | B2B daje +8 023 PLN (+47%) | |
Koszt pracodawcy: 36 600 PLN (brutto UoP ~30 000 PLN)
| Pozycja | UoP | B2B (ryczałt) |
|---|---|---|
| Brutto / faktura netto | 30 000 PLN | 36 600 PLN |
| Składki społeczne | -4 113 PLN | -1 200 PLN |
| Składka zdrowotna | -2 330 PLN | -700 PLN |
| Podatek PIT | -3 914 PLN | -4 392 PLN |
| Na rękę (miesięcznie) | ~19 643 PLN | ~30 308 PLN |
| Różnica miesięczna | B2B daje +10 665 PLN (+54%) | |
Wniosek: Im wyższe zarobki, tym większa różnica na korzyść B2B. Przy 15k brutto UoP przewaga B2B to ~3 500 PLN miesięcznie. Przy 30k brutto - już ponad 10 000 PLN. To dlatego, że składki ZUS na B2B są stałe (nie rosną z dochodem), a na UoP - procentowe.
Ukryte koszty B2B, które zjadają różnicę
Powyższe tabele wyglądają rewelacyjnie dla B2B. Ale to nie cała historia. B2B wiąże się z kosztami, których na UoP nie ponosisz.
Księgowość
Na ryczałcie: 200-400 PLN/mies. Na liniowym: 300-500 PLN/mies. Rocznie to 2 400-6 000 PLN. Wiele biur rachunkowych oferuje niższe stawki dla prostych działalności IT, ale i tak jest to koszt.
Brak płatnego urlopu
Na UoP masz 26 dni płatnego urlopu. Na B2B każdy dzień wolnego to dzień bez przychodu. Przy stawce 150 PLN/h i 8h dziennie, 26 dni urlopu to 31 200 PLN rocznie, czyli ~2 600 PLN/mies. utraconych przychodów.
W praktyce większość kontraktów B2B ma klauzulę urlopową (20-26 dni płatnych) - ale nie zawsze. Sprawdź swoją umowę.
Brak płatnego L4
Na UoP dostajesz 80% wynagrodzenia podczas choroby (przez 33 dni od pracodawcy, potem ZUS). Na B2B, nawet jeśli opłacasz dobrowolne chorobowe, zasiłek jest liczony od zadeklarowanej podstawy (~3 600 PLN przy dużym ZUS), nie od faktycznych zarobków.
Brak odprawy i okresu wypowiedzenia
Na UoP z 3+ letnim stażem masz 3-miesięczny okres wypowiedzenia. Na B2B standardem jest 1 miesiąc, a zdarza się i 2 tygodnie. To mniejszy bufor bezpieczeństwa w razie utraty kontraktu.
Ubezpieczenie OC i inne
Na B2B warto mieć ubezpieczenie OC zawodowe: 300-600 PLN/rok. Niektóre kontrakty tego wymagają. Warto też rozważyć prywatne ubezpieczenie na życie i chorobowe, bo świadczenia z ZUS dla JDG są minimalne.
Realistyczne porównanie: B2B po odliczeniu ukrytych kosztów
Dodajmy ukryte koszty B2B do kalkulacji. Przyjmuję:
- Księgowość: 350 PLN/mies.
- Utracony urlop (6 dni ponad ewentualne paid leave): ~6 000 PLN/rok = 500 PLN/mies.
- Rezerwa na L4 i przestoje: ~500 PLN/mies.
- Ubezpieczenie OC: ~50 PLN/mies.
Łącznie: ~1 400 PLN/mies. dodatkowych kosztów na B2B.
| Koszt pracodawcy | Netto UoP | Netto B2B (po kosztach) | Różnica |
|---|---|---|---|
| 18 300 PLN (15k brutto) | 10 665 PLN | 12 804 PLN | +2 139 PLN |
| 24 400 PLN (20k brutto) | 13 991 PLN | 18 172 PLN | +4 181 PLN |
| 30 500 PLN (25k brutto) | 16 917 PLN | 23 540 PLN | +6 623 PLN |
| 36 600 PLN (30k brutto) | 19 643 PLN | 28 908 PLN | +9 265 PLN |
Nawet po uwzględnieniu wszystkich ukrytych kosztów, B2B na ryczałcie daje od +2 100 do +9 300 PLN miesięcznie więcej niż UoP przy tym samym koszcie pracodawcy. Różnica jest znacząca na każdym poziomie zarobków w IT.
Czego nie widać w tabelach: benefity UoP
Pieniądze to nie wszystko. Umowa o pracę daje rzeczy, których nie da się łatwo wycenić:
Ochrona prawna
- Okres wypowiedzenia - 1-3 miesiące, zależnie od stażu
- Ochrona przed zwolnieniem - w ciąży, na urlopie macierzyńskim, w okresie przedemerytalnym
- Sąd pracy - pracownik jest stroną chronioną
- Nadgodziny - pracodawca musi za nie zapłacić lub dać wolne
Świadczenia socjalne
- Urlop macierzyński/tacierzyński - do 52 tygodni (na B2B zasiłek jest minimalny)
- Urlop wychowawczy - do 36 miesięcy
- Odprawy - przy zwolnieniach grupowych do 3 pensji
- Dofinansowanie do okularów, szkoleń - zależy od pracodawcy
Zdolność kredytowa
Banki nadal preferują UoP. Na B2B musisz udokumentować minimum 12-24 miesiące stabilnych przychodów, żeby bank w ogóle rozpatrzył wniosek. Na UoP z 3-miesięcznym stażem możesz już wnioskować o kredyt hipoteczny. Szczegóły opisujemy w artykule o kredycie hipotecznym na B2B.
Planując zmianę na B2B: Jeśli w ciągu najbliższych 2 lat planujesz brać kredyt hipoteczny, rozważ pozostanie na UoP do momentu uzyskania kredytu. Różnica w zdolności kredytowej może wynieść nawet 200-300 tys. PLN.
Kiedy UoP jest lepszym wyborem?
Mimo przewagi finansowej B2B, są sytuacje, gdy umowa o pracę ma więcej sensu:
- Zarobki poniżej 10-12k brutto - przy niższych kwotach stałe składki ZUS na B2B zjadają przewagę
- Planowanie rodziny - urlop macierzyński/tacierzyński na UoP jest nieporównywalnie lepszy
- Kredyt hipoteczny w planach - łatwiej go dostać i na lepszych warunkach
- Niechęć do papierologii - faktury, ZUS, PIT, JPK - to wymaga uwagi
- Potrzeba stabilności - okres wypowiedzenia i ochrona prawna dają spokój
- Początek kariery - juniorzy często nie mają pozycji negocjacyjnej, by wymusić B2B
Kiedy B2B zdecydowanie wygrywa?
- Zarobki powyżej 15k brutto - różnica rośnie z każdą złotówką
- Stabilna pozycja na rynku - łatwo znajdziesz kolejny kontrakt
- Brak planów kredytowych - lub masz już kredyt/własne mieszkanie
- Praca dla kilku klientów - dywersyfikacja ryzyka
- Chęć optymalizacji - ryczałt, IP Box, koszty firmowe
- Praca zdalna dla zagranicznych firm - naturalna forma współpracy
Podsumowanie: tabela porównawcza UoP vs B2B
| Kryterium | UoP | B2B |
|---|---|---|
| Kwota netto (przy 20k brutto) | ~14 000 PLN | ~18 200 PLN |
| Płatny urlop | 26 dni gwarantowane | Zależy od umowy |
| L4 / chorobowe | 80% wynagrodzenia | Minimalny zasiłek |
| Okres wypowiedzenia | 1-3 miesiące | Zwykle 1 miesiąc |
| Zdolność kredytowa | Wysoka | Utrudniona |
| Urlop macierzyński | Pełny, do 52 tyg. | Zasiłek od podstawy ZUS |
| Optymalizacja podatkowa | Brak | Ryczałt, IP Box, koszty |
| Papierologia | Zero | Faktury, ZUS, PIT, JPK |
| Elastyczność | Ograniczona | Pełna (wielu klientów) |
Decyzja między UoP a B2B to nie tylko matematyka. To wybór między bezpieczeństwem a elastycznością, między wygodą a kontrolą nad swoimi finansami. Dla większości programistów zarabiających powyżej 15 000 PLN brutto, B2B jest opłacalniejsze finansowo - nawet po doliczeniu wszystkich ukrytych kosztów. Ale to Ty musisz ocenić, ile warta jest dla Ciebie stabilność umowy o pracę.
Nie zgaduj - policz dokładnie w kalkulatorze dla swoich kwot. A jeśli rozważasz przejście, przeczytaj nasz poradnik kiedy przejść na B2B.